Ponzi, Piramit ve Matrix Şemaları

calpazan.com logo

calpazan.com

“Titan Saadet Zinciri”, “Çiftlik Bank” ve “QNet” gibi oluşumların kullandığı bu dolandırıcılık yöntemleri sık sık birbiri ile karıştırılmakta. Bu dolandırıcılık yöntemlerini kısaca sizler için anlattık. Ne demişler;

Kötülüğü öğrendim, Kötü olmak için değil!

Kötülüğü bilmeyen, düşer içine iyi bil!!

1 – Ponzi Şeması

Ponzi Yöntemi Dolandırıcı
Charles Ponzi

Adını 1920′ li yıllarda Amerika Birleşik Devletleri’nde 50 bine yakın insandan 15 milyon dolar kadar para toplayan Charles Ponzi’ den alan bu yöntemde ortada bir ürün yoktur.

Dolandırıcımız çok yüksek kâr eden bir iş adamı rolündedir ve kurbanlardan sadece yatırım yapmaları istenmektedir. Ponzi Amerika’ dan 1 dolara aldığı posta pullarını yurtdışında 10 dolara sattığını, Çiftlik Bank’ ın sahibi Mehmet Aydın çiftlikleri ve şarküterileri vasıtasıyla çok fazla kâr ettiğini söyleyerek yatırımcı toplamıştı.

Basitçe şöyle anlatalım, beni Afrika’ ya mobilya satan bir iş adamı olarak düşünün. İyi bağlantılarım, güzel bir pazarım var fakat elimde yeterince sermaye olmadığından hızlıca büyüyemiyorum. Tek ihtiyacım olan şey yatırım ve Avrupa’ da fiyatlar çok pahalı olduğundan, Afrika’ daki insanlar hem ucuz, hem kaliteli olan Türk mobilyalarına bayılıyorlar.

Sizden tek istediğim bana yatırım yapmanız. Üstelik, size 4 ay sonra paranızın 2 katını geri ödeyeceğim. Risk sıfır. Çünkü ben güvenilir, müthiş bir iş adamıyım.

İlk başta bana güvenmeyebilirsiniz, ancak illa birileri güvenecek ve ufak miktarlar da olsa bana para verecekler. Güvenilir ve müthiş bir iş adamı olduğumdan tam 4 ay sonra, bana ilk para verenlerin paralarının tam iki katını onlara geri vereceğim. Bu çok kârlı iş ve benim güvenilir olduğum gitgide duyulacak ve bana daha fazla yatırım yapan olacak.

Peki sonra ne olacak? Ortada mobilya fabrikası ya da ihracat falan yok, en azından bu kadar kârlı olanı yok!

İlk para verenlerin geri ödemelerini cebimden yapmıştım. Ancak, her gün daha fazla insan geldiğinden, her gün daha fazla para topladığımdan, günü gelen ödemelerin hepsini, yeni yatırımcıların paralarından yapacağım!

Yeni yatırımcılar geldikçe eskilerin paralarını vermeye devam edebilecek, gittikçe daha da büyüyeceğim ve çok fazla param olacak!

Peki yeni yatırımcılar gelmezse? İşte o zaman sistem çökecek. Eski yatırımcılar paralarını istediklerini “yok!” diyeceğim. Kaçacağım ya da yakalanacağım. 🙂

Ponzi sistemi basitçe bu şekilde işler. “Ahmet’ e vermek için Mehmet’ ten çal” diye tabir edebileceğimiz, yenilerin parasını eskilere dağıt mantığı ile. Tabi bizim hayali şemamızda bekleme süremiz 4 aydı. Çiftlik Bank için bekleme süresi ise 8-10 ay arası değişiyordu. Yani yatırdığınız paranın iki katını 1 yıl sonra alıyordunuz.

Ponzi’nin hayatı için buraya,

Mehmet Aydın’ nın hayatı için buraya tıklayabilirsin.

2 – Piramit Şeması

Piramit şemasında ise ortada bir ürün vardır. Ancak bu ürün piyasanın değerinin çok üzerinde satılır ve piramit şemalarının temelinde, “üye getirdikçe kazanma” yatar.

En güzel örneği ülkemizde faaliyet göstermiş ve kapatılmış Mega Grup Bilişim üzerinden verebiliriz. Mega Grup Bilişim, görünürde website satışı yapan bir şirketti. Öncelik şirketten bir websitesi satın alıyordunuz ve bunun fiyatı 700 dolardı.

700 doları verip websitenizi kurduktan sonra pazarlama alanında eğitimlere katılıyordunuz ve sizin de websitesi satmanız isteniyordu. Her sattığınız websitesi için 175 dolar kazanıyordunuz. Eğer sizin websitesi sattığınız insanlar, başkalarına websitesi satarsa onlardan da komisyon alıyor, hatta onlar da başkalarına satarsa onlardan bile komisyon alıyordunuz.

Kısacası 4 kişiye websitesi satarsanız, verdiğiniz 700 dolar geri gelmiş oluyordu ve onlar da birilerine satarsa elinizi dahi kıpırdatmadan kâr a geçmiş oluyordunuz.

Piramit Şeması

Kırmızı ile belirtilen kişi şirket sahibi ve sistemin kurucusu.

Sarı ile belirtilen herkes 700 dolar vermiş ve sisteme giriş yapmış. (Kırmızı 2100 dolar kazandı)

Yeşil ile belirtilen herkes 700 dolar vermiş ve Sarı olanlar tarafından üye yapıldıkları için bu 700 doların 175’i Sarı Kişiye gitti. (Kırmızı 1575 dolar kazandı)(Sarı 175 kazandı)

Her yeşil, 3 mavi yeni üye yapmış. Yeşil olanlardan her biri 525 dolar kazandı. Yeşillerin yaptığı her üyeden Sarı olanlar 70 dolar kazandı.

Bu Piramit sonucunda Kırmızı toplamda 7770 dolar,

Sarıların her biri 385 dolar (Ancak 700 dolar vermişlerdi henüz kâr etmediler)

Yeşillerin her biri 525 dolar (onlar da 700 vermişti kâr yok) para aldılar.

Kısacası piramidin tepesindeki adam aşağıya üye geldikçe daha çok para kazandı. Piramidin tepelerinde bulunanlar her yeni üyeden kâr aldıklarından, piramidin tepesindekiler her zaman kazandılar. Ancak piramidin altında olan, yeni üye getiremeyen herkes bir websitesine 700 dolar vermiş oldu.

Peki websitesi kurmak gerçekte ne kadara mal oluyor?

500 dolar? 300? 100 belki?

Sadece 50 dolar. Sadece 50 dolara rahatlıkla bir websitesi kurabilirsiniz.

Piramit şemaları genelde ortada satılan bir ürün olduğunu bahane ederek, network marketing gibi pazarlama yöntemlerinin arkasına saklansalar da, satılan ürün piyasa fiyatının çok ama çok üzerindedir. Ponzi sistemleri birbirinden bağımsız üyeler barındırırken, piramit sistemlerinde her üye, yeni insanları üye yapmak için uğraşır ve bundan para kazanır. Ancak piramidin tabanı ne yazık ki para verdiği ile kalır.

3 – Matrix Şeması

Matrix Şeması piramit şemalarına çok benzese bazı yönlerden ayrım gösterir. Aynı piramit şemalarındaki gibi yeni üye getirmeniz beklenir, ancak piramit şemalarında olduğu gibi her yeni üye için pay almazsınız. Bunun yerine şirket ya da sistemi kuran kişi her kimse ucunda ödül olan bir bekleme listesi gösterir. Ayrıca Piramit sistemlerindeki gibi ortada pahalı değil, aksine normal fiyatlı bir ürün vardır.

Bunu da basitçe şöyle anlatalım. Farzedelim ki ben Kavon isimli bir şirket sahibiyim ve sizden parfümlerimi satmanızı istiyorum. Parfümlerimin tanesi 100 ₺ ve parfümümü aldığınızda sizi bir bekleme listesine koyuyorum. Ne kadar kişiye satış yaparsanız listede isminiz o kadar yükseliyor. Listenin tepesine vardığınızda ise size bedavadan bir cep telefonu hediye ediyorum.

İşin sıkıntısı şurada, diyelimki listemde 20 isim var ve siz parfüm alarak listeye 20. sıradan giriş yaptınız. Eğer 20 kişiye referans olur ya da satış yaparsanız listenin başına çıkmış ve bedava cep telefonunu almış olacaksınız. Ancak siz 20 kişiye satış yaptığınızda ben zaten 20*100=2000 ₺ almış oluyorum ve sizin getirdikleriniz de yeni üyeler getirmeye devam ediyor. Parfüm satışlarım gitgide büyüyor ve üye sayısı arttığı için listemi genişletiyorum. Artık liste başına gidebilmek için 30 kişi bulmak zorundasınız. siz bedava cep telefonu için uğraşadurun, ben sizden 3000 ₺ kazanıyorum ve işime devam ediyorum.

Uyarılar ve dikkat edilmesi gerekenler

1 – Yüksek Kâr vaadi: Ponzi ve Piramit şemalarının en tipik özelliği yüksek kâr vaadidir. Bu şemalar zaten adı üstünde “kısa zamanda köşeyi dön” yöntemleri adı altında incelenirler. Yüksek kâr vaad eden oluşumlara şüpheli davranın.

2 – Sıfır Risk: Hiç bir sistemde risk sıfır olmaz. Mutlaka kazanacaksınız vaadleri gördüğünüzde, üstüne bi de madde birdeki yüksek kâr vaadi ile birlikte gördüğünüzde çok ama çok dikkatli olun

3 – Aşırı tutarlı getiri: Hiç bir ticari iş size sürekli aynı miktarda para kazandırmaz. Piyasa koşulları sürekli değiştiğinden, şirketlerin kazanç/kayıp oranları sürekli değişecektir. Hiç bir şirket sürekli aynı şekilde kazanamaz.

Ponzi/Piramit şemalarının en önemli üç ortak özelliği bunlar olsa da, aslında çok da önemli değiller.Asıl önemli olan, Detay Maxinet, Kairos, Çiftlik Bank, Anadolu Farm, Mega Grup Bilişim gibi oluşumlar 1920 de Ponzi bu oyunu başlattığından beri varlar ve her zaman var olmaya devam edecekler. Kolay para kazanma umuduyla bu tarz oluşumlara para kaptırmayın, kendiniz kaptırsanız dahi başkalarına örnek olmayın!

Kolay yoldan zengin olma hayallerine kapılmayın!

Unutmayın, dolandırıcılar her zaman kolay yoldan para kazanmak isteyen açgözlü insanların peşinde!

Paylaş!

1 thought on “Ponzi, Piramit ve Matrix Şemaları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir